Afleveringen
-
Alpy były najważniejszymi górami dla rozwoju turystyki górskiej. W XIX wieku były tam już nie tylko szlaki i schroniska, ale nawet kolejki, pamiątki i hotele na szczytach. Wisienką na torcie uprzystępniania gór były natomiast wznoszone w trudno dostępnych miejscach grand hotele - enklawy przepychu zarezerwowane dla najznamienitszych gości. W odcinku opowiadam o alpejskiej turystyce luksusowej oraz ogólnie o tym, jak wędrowano po Alpach na przełomie XIX i XX wieku.
Więcej na stronie www.gorskiehistorie.pl
Ilustracja z: M. Twain, A Tramp Abroad, London 1880.
-
Turystyka w Karkonoszach zaczęła się wcześnie, bo już w XVI wieku. Chodzono wtedy głównie na Śnieżkę, a na podstawie wpisów z ksiąg pamiątkowych można zapoznać się z wrażeniami najstarszych karkonoskich turystów. Byli oni wyjątkowo marudni, a chodzili w góry m.in. żeby spotkać legendarnego Rubezala. Istotnym miejscem dla rozwoju ruchu turystycznego w Karkonoszach były Cieplice, a konkretnie cieplickie uzdrowisko, do którego zjeżdżali ważni goście z całego świata.
Więcej na stronie www.gorskiehistorie.pl
-
Zijn er afleveringen die ontbreken?
-
W drugiej części rozmowy poruszamy nieco kontrowersyjne tematy podziałów w społeczności miłośników gór. Zastanawiamy się, jak znajomość historii i kultury odwiedzanych regionów górskich wpływa na ich zwiedzanie. Mojego gościa pytałam też o jego prywatne doświadczenia taternickie.
-
Ten odcinek Górskich Historii powstał w sytuacji wyjątkowej. W Górach Złotych, u stóp Cierniaka spotkałam się z człowiekiem gór, Zbigniewem Piotrowiczem. Sam siebie nazywa entuzjastą, według książkowych biogramów jest taternikiem i publicystą, ja dodałabym od siebie sformułowanie "gawędziarz". Miałam okazję spytać Zbyszka o jego książki, o wspomnienia z górskich wędrówek i wspinaczek. Szczególnie tych z czasów młodości. Zapraszam do posłuchania opowieści "z pierwszej ręki" o anarchistycznej turystyce chatkowej, wspólnotowym wymiarze PRL-owskich rajdów i surrealistycznych akcentach życia "pokolenia turystów" lat 70. i 80.
-
Prowiant - rzecz prozaiczna, codzienna, ponadczasowa. Mogłoby się wydawać, że mało interesująca. Okazuje się jednak, że przyglądając się XIX-wiecznym zwyczajom związanym z popasem w górach, możemy dowiedzieć się wiele zarówno o turystyce, jak i o turystach tamtych czasów.
W odcinku na podstawie kilku cytatów z literatury górskiej opowiadam o tym, co jedzono, co pito, ale też w jaki sposób organizowano przerwy na posiłek w Tatrach. Były to sytuacje nadzwyczajne z punktu widzenia współczesnego górołaza, bo kto obecnie pomyślałby o gotowaniu herbaty w samowarze pod Zawratem?
Więcej na stronie www.gorskiehistorie.pl -
Wśród polskich pasm górskich mamy pewną zastaną hierarchię. Są Tatry i długo, długo nic. Mało tego, często kiedy ktoś już podróżuje w inne góry niż Tatry, oczekuje od tej podróży różnych tatrzańskich powabów, a przynajmniej porządnego widoku na Tatry. A najbardziej dotyczy to tych gór, które stoją najbliżej Podhala. Gorce ulokowane naprzeciw Tatr od wieków są porównywane z tymi wyższymi górami, a za największą zaletę Gorców jest uznawany widok na Tatry. Dlaczego tak jest, jak to wpływało na turystykę w Gorcach i co możemy z tym zrobić? O tym posłuchajcie w nowym odcinku mojego podkastu!Więcej na stronie www.gorskiehistorie.pl
-
W komunistycznych czasach cenzury i kontroli jedną z niewielu przestrzeni sprzyjających wolności były góry. Turystyka górska rozwijała się szczególnie wśród studentów, którzy zakładali flanelowe koszule, buty turystyczne; do plecaków pakowali konserwy, mapy i gitary i ruszali na szlaki wszystkich gór polskich. W podkaście dowiesz się, dlaczego góry stały się popularnym kierunkiem turystycznym, kto i w jaki sposób organizował studenckie wyjazdy oraz jak powstała piosenka turystyczna?
*Obraz studenckiej turystyki górskiej w latach PRL był skomplikowany i zróżnicowany w zależności od części kraju. W tym podkaście skupiam się na ośrodku wrocławskim, jednym z ważniejszych w kontekście studenckiej piosenki turystycznej. Wizytówką wrocławskiego środowiska turystycznego tamtych lat stała się Giełda Piosenki Turystycznej w Szklarskiej Porębie – pierwsza impreza legitymizująca piosenkę turystyczną jako osobny gatunek i ważne zjawisko kulturowe tamtych czasów.
Więcej na www.gorskiehistorie.pl
-
W odcinku opowiadam o początkach himalaizmu i naukowym eksplorowaniu Himalajów, które miało miejsce w XIX wieku. Dowiecie się, na czym polegało bycie himalaistą na przełomie wieków, ile czasu zajęło człowiekowi zdobycie "dachu świata" i czym współczesny himalaizm różni się od swojego pierwowzoru. Jeśli interesuje Was mniej znana i bardziej odległa historia tego popularnego zjawiska, zapraszam do słuchania.
Więcej na stronie www.gorskiehistorie.pl
-
Czy znasz jakichś górali oprócz Podhalan? Ten odcinek Górskich Historii poświęciłam kulturze wszystkich grup góralskich Małopolski. Opowiadam w nim o tym, jak osadnictwo i różnorodne wpływy etniczne kształtowały tożsamość mieszkańców Beskidów, Gorców i Pienin. Nawiązując do lokalnych tradycji, strojów i zwyczajów, omawiam inicjatywy mające na celu przypominanie i promowanie autentycznego dziedzictwa kulturowego.
Zanurz się w góralski klimat i zobacz, jak różnorodne są polskie Karpaty.
Więcej informacji: gorskiehistorie.pl
-
W tym odcinku podcastu opowiadam o historii kolejek górskich i ich wpływie na turystykę w górach. Dowiecie się, kiedy powstała pierwsza kolejka górska i dlaczego niektóre projekty, jak budowa kolei zębatej na Świnicką Przełęcz, nie zostały zrealizowane. Poruszam także temat narciarstwa i jego związku z nowoczesną infrastrukturą w górach. Opowiadam o pierwszych kolejach zębatych, lektykach używanych w dawnych czasach oraz innowacjach, które zmieniły sposób eksploracji gór. Omawiam również kontrowersje związane z "turystyką wyciągową" oraz jej wpływ na środowisko i lokalne społeczności.
Więcej na stronie gorskiehistorie.pl
-
Zakopane, najwyżej położone miasto w Polsce, przyciąga rocznie miliony turystów. Jak to się stało, że z małej wsi pasterskiej przekształciło się w centrum turystyczne i kulturowe? Poznaj fascynującą historię Zakopanego - od początków osadnictwa, przez rozwój turystyki w XIX wieku, aż po dzisiejsze atrakcje. Dowiedz się, jak Tatry i lokalna kultura wpłynęły na rozwój miasta, co przyciągało artystów i inteligencję, oraz jakie wyzwania stawia przed sobą współczesne Zakopane. Odkryj nie tylko turystyczne szlaki, ale także zakopiańskie smaki i festiwale.
Więcej informacji na stronie gorskiehistorie.pl
-
Czy wiesz, że w XIX wieku na Śnieżkę rocznie wchodziło nawet 50 tysięcy turystów? W tym odcinku Górskich Historii opowiem o początkach turystyki w Karkonoszach. Dowiesz się, jak rozwój kolei wpłynął na popularność tych gór, jakie były pierwsze schroniska i dlaczego niektóre przewodniki zalecały rozpoczęcie wędrówki na Śnieżkę od Jeleniej Góry. Odkryjesz, jak turyści bawili się w schroniskach, co jadali, jakie piwa pili, i dlaczego krytykowano łatwy dostęp do Śnieżki. Zobaczysz, jak dawniej wyglądały góry, jaką rolę odgrywały baudy i kto decydował się na podróż lektyką.
-
Odkryj piękno i tajemnice Snowdonii, unikalnego regionu górskiego w Walii, który od wieków przyciąga podróżników swoimi majestatycznymi krajobrazami i bogatą historią. W najnowszym odcinku podcastu, omawiam nie tylko krajobraz Snowdonii, ale także kulturowe wpływy, które kształtowały ten region przez stulecia. Dowiedz się, jak brytyjscy arystokraci rozpoczęli modę na wędrówki górskie w XVIII wieku, jakie zagrożenia czyhają na turystów w trudnych warunkach górskich oraz jak Snowdonia stała się inspiracją dla wielu twórców literatury i romantycznych poszukiwaczy wzniosłości. Zapraszam do wysłuchania mojej opowieści o Snowdonii, jej górach pełnych wyzwań i piękna.
-
Odcinek poświęcony jest historii Górskiej Odznaki Turystycznej (GOT), unikalnego symbolu polskiego turystyki górskiej. Posłuchacie w nim o historycznych metodach dokumentowania wycieczek górskich, takich jak księgi szczytowe czy puszki szczytowe, a także o genezie odznak sportowych w II RP. Opowiem Wam o trudnych początkach GOT, jej roli w motywacji do aktywnego spędzania czasu w górach oraz wpływie na rozwój turystyki masowej w PRL. Przyjrzymy się też temu, jak GOT przyczyniła się do poznawania polskich gór i jakie wyzwania stawia przed współczesnymi turystami. Zastanowimy się, czy bez GOT ludzie chcieliby poznawać góry, jaką rolę odgrywają odznaki w turystyce dzisiaj i jak zmienia się zainteresowanie zdobywaniem odznak w ostatnich dekadach.
W odcinku odpowiem na pytania:
Jak powstała Górska Odznaka Turystyczna?
Ile osób ją zdobyło?
I co ma wspólnego z kolejką na Kasprowy?
Więcej na stronie: gorskiehistorie.pl
-
W odcinku opowiem o fascynującym świecie polskich zbójników, ich prawdziwej naturze i funkcjonowaniu w społeczeństwie. Dowiecie się, kto był najbardziej znanym polskim zbójnikiem, skąd się wzięła wysoka zbójnica czapka i w jaki sposób zbónik przyczynił się do promowania idei socjalizmu. Na przykładach pokażę Wam, jak zmieniało się postrzeganie zbójnictwa na Podhalu w XIX i XX wieku. Opowiem o złożonej postaci zbójnika – od przestępcy do bohatera ludowego, od realnych wyzwań życiowych po ich przedstawienie w kulturze i sztuce.
Więcej na stronie: gorskiehistorie.pl
-
W tym odcinku poruszam temat skomplikowanego procesu polonizacji Sudetów po zakończeniu II wojny światowej. Dowiecie się, jak ówczesne władze i społeczeństwo polskie starały się oswoić region, który jeszcze przed 1945 rokiem był niemiecki. Usłyszycie, dlaczego Karpacz zaczął przypominać Zakopane, jak zmieniono nazewnictwo oraz jak wyglądała sudecka turystyka tuż po wojnie. Jak to się stało, że kiedyś niemieckie Sudety są teraz nieodłączną częścią polskiego krajobrazu? Posłuchajcie!
W odcinku odpowiem na pytania:
Dlaczego Karpacz stał się kopią Zakopanego?
Jak zmieniano Sudety z niemieckich na polskie?
Kto wchodził na Śnieżkę w pantoflach nocnych?
Po więcej zapraszam na gorskiehistorie.pl
-
W odcinku posłuchacie o mniej znanych faktach z historii turystyki w Beskidach Zachodnich. Usłyszycie o pierwszych schroniskach, oznaczeniach szlaków oraz barierach kulturowych i społecznych, które wpłynęły na percepcję gór przez pierwszych turystów. Podcast rzuca światło na stereotypy i mity związane z góralami beskidzkimi oraz pokazuje, jak obawy przed "potwornymi" mieszkańcami oraz brak infrastruktury turystycznej wpływały na rozwój regionu. Dodatkowo, odcinek opisuje, jak rywalizacja między polskimi a niemieckimi organizacjami turystycznymi ukształtowała obecny obraz turystyki w Beskidach.
W odcinku odpowiem na pytania:
Gdzie postawiono pierwsze beskidzkie schronisko?
Czy góralom beskidowym doskwierał kretynizm?
Dlaczego znakiem szlaku jest kolor między dwoma białymi pasami?
Mam na imię Marysia, a to są Górskie Historie.