Afleveringen
-
Today, we’re sitting down with Marko Dabrović and Saša Begović, the founders and senior partners of 3LHD, one of Croatia’s most influential architectural studios. We’re visiting them at Urania, their vibrant urban office that’s as much a cultural space as a workplace, a place where design ideas meet community, experimentation, and collaboration.Over the next 2 hours, we’ll explore three decades of practice, from the formative years, to the ways 3LHD has grown as a collective, navigating large-scale projects across hospitality, residential, corporate, and public spaces.We’ll talk about creativity under constraints, the ethics of architectural practice, the responsibilities architects have toward the public, and the lessons learned along the way. By the end, we hope to understand not just what architecture is today, but where it can go next, and how new generations of architects might carry forward both ideas and responsibility.✨ Proudly sponsored by GRAPHISOFT Register to unlock all conference presentations:https://web.graphisoft.com/IGNITE-Con...📚 Discover IGNITE Library: https://web.graphisoft.com/IGNITE-Con...CREATIVE TEAM:Authors: arch. Miljan Salata arch. Igor Mikitišin arch. Nemanja Dačić arch. Denis TuranovićChief editor and Host: arch. Igor MikitišinDirector of Photography: arch. Nemanja DačićVideo editing & Sound Design: Luka JukićCamera Operator: arch. Nemanja DačićVisual Identity & Social Media Content: Denis TuranovićPodcast Partners Graphisoft – https://www.graphisoft.com/?utm_campa...This content may be copied, shared, and downloaded, in whole or in part, provided that clear credit is given to the authors and the production team that owns the material. SFERA Podcast 🌚
-
Kako mediji oblikuju način na koji doživljavamo arhitekturu i prostor? U novoj epizodi podkasta SFERA gosti su Igor Conić (urednik portala Gradnja.rs) i Predrag Rađen (urednik časopisa GRENEF). Razgovarali smo o ulozi specijalizovanih medija, biznis modelima, izazovima u izdavaštvu i tome kako arhitekti mogu iskoristiti medijski prostor za profesionalnu afirmaciju.
-
Zijn er afleveringen die ontbreken?
-
U novoj epizodi, nalazimo se na Arhitektonskom fakultetu u Zagrebu. Naš gost je Alen Žunić, arhitekta, profesor i osnivač studija ALBATROSS, arhitektonskog i istraživačkog biroa čiji rad pomera granice između istraživanja, urbanizma i konkretne prakse. U ovoj epizodi, Alen sa nama deli svoju viziju proaktivnog, društveno odgovornog urbanog dizajna. Ono što izdvaja njegovu praksu jeste proaktivan pristup koji podrazumeva iniciranje ideja, urbanih vizija i istraživačkih projekata i pre nego što postoji konkretan klijentski zahtev. Kako njegov autorski tim navodi u svom manifestu:„Arhitekta ima jedinstvenu poziciju kreativne moći, ali i odgovornosti, jer je obavezan da pozitivno utiče na okruženje velikog broja ljudi. Arhitekta može stvoriti bolji svet za one koji sami ne znaju kako. Umesto rutinskog projektovanja, umesto ograničavanja kontekstom, umesto kiča i mediokriteta, arhitekta može — i mora — da bira više, da ponudi bolje.“KREATIVNI TIM:Autori:Miljan SalataIgor MikitišinNemanja DačićDenis Turanović....Voditelj i urednik: Miljan Salata....Vizuelni identitet: Denis Turanović....Direktor fotografije: Nemanja Dačić ....Montaža i zvuk: Luka Jukić ....Social media content: Denis Turanović....Društvene mreže:https://linktr.ee/sfera_podcastZABRANJENO JE SVAKO KOPIRANJE I PREUZIMANJE, U DELOVIMA ILI U CELOSTI, BEZ ODOBRENJA AUTORA I PRODUKCIJE KOJA JE VLASNIK MATERIJALA.Podcast SFERA 🌚
-
Ekluzivni Partner epizode - ENLUKS:/ Prodjite kroz Enluks Realvision Sales manager - https://app-demo.enluks.io/projectname/faze1/ Pogledajte stanove u projekatu Nebessa Kvart na Novom Beogradu - https://nebessa.enluks.io/nebessa/ Prodjite kroz VR Turu Nebessa Kvarta koje je radio Enluks tim - https://luxarinteractive.com/tour/atr/ Pogledajte VR Turu stana - https://luxarinteractive.com/tour/ap14Ukoliko Vam je potreban link između arhitekture i prodajnog sektora u Real Estate-u uz ozbiljan finalni prezentacijski proizvod nakon završetka projekta, pogledajte šta i na kom nivou rade kolege iz Enluks-a. Posetite njihov sajt i kontaktirajte ih - https://enluks.io/Partneri podcasta:Graphisoft - https://web.graphisoft.com/IGNITE-Conference-2025-WOD_registration-en.html?utm_campaign=Events_Sfera_eng&utm_medium=referral&utm_source=sferahiCAD - https://hicad.biz/Alumil - https://www.alumil.com/serbia/homeownersGrohe - https://www.grohe.rs/sr_rs/Knauf - https://knauf.com/sr-RSKnauf Insulation - https://knauf.com/sr-RS/knauf-insulationDanas će nam se pridružiti onaj deo našeg društva koji iz korena menja naše društvo i državu u prethodnih godinu i po dana. Naravno, reč je o studentima — ali ne bilo kakvim studentima, već studentima arhitekture, koji su i pre ovog studentskog talasa koji je poljuljao ceo sistem i vratio ponos naciji, shvatili da nešto nije u potpunosti u redu i da nešto mora da se menja.Sa nama su danas master studenti Fakulteta tehničkih nauka u Novom Sadu, sa Departmana za arhitekturu, koji pored toga što su odlični studenti i buduće kolege arhitekte, posebni su i po još jednoj veoma važnoj činjenici. Naime, Jelena, Boško, Ada, uz Dušicu, Jovanu, Stefana, Filipa, Maju, Anu i mnoge druge (ako smo nekoga slučajno zaboravili, oprostite), članovi su izuzetnog studentskog kolektiva pod imenom SKICA — Studentski kreativno-istraživački centar arhitekture.Šta je SKICA, kako je nastala, čime se bavi, u kojim je sve projektima učestvovala, koji su im planovi za budućnost i kako studenti arhitekture mogu da se prijave i postanu članovi ove male, ali izuzetno inspirativne i nadahnjujuće grupe mladih ljudi poslušajte (ili pogledajte) u današnjoj epizodi.
-
Today we’re joined by Dekleva Gregorič Architects, Aljoša Dekleva and Tina Gregorič, an internationally recognized architectural duo working across Europe and the United States.Their practice is built on research by design and design by research, where context, material, society, and space become active tools for creating architecture that goes beyond the obvious. From award-winning houses and public buildings to experimental research projects, their work explores participation, collectivity, and the user’s experience as the core of architectural practice.
-
Danas prelazimo granice, uz svakom smislu, nalazimo se u Zagrebu, u sedištu kompanije Grohe Adria, i ugostili smo kolegu iz Hrvatske, Vedrana Jukića, arhitektu i osnivača studija SODAA Architects. Osnovan 2010. godine, SODAA okuplja ljude koje povezuje zajedničko interesovanje za arhitekturu, tehnologiju i prirodu. Radeći kao tim, posvećeni su odgovornosti, doslednosti i dugoročnom razmišljanju u arhitekturi. Njihova arhitektura proističe iz dubokog razumevanja konteksta i stvarnih potreba korisnika, sa fokusom na jasnoću, funkcionalnost i izvodljivost. Ograničenja ne vide kao prepreke, već kao prilike za stvaranje neočekivanog kvaliteta prostora. U ovom razgovoru istražujemo kako ovakav promišljen, holistički pristup oblikuje i svakodnevnu upotrebu i trajni arhitektonski uticaj.
-
Danas u malo drugačijoj atmosferi, u prostorijama HKA-a u Zagrebu i sa koleginicama Rajkom Bunjevac i Arianom Korlaet, predsednicom i zamenicom predsednice Hrvatske komore arhitekata razgovaramo o udruživanju, struktuiranju i postavljanju temelja arhitektonske struke u Hrvatskoj, o iskustvima kolega iz Evropske Unije, o koracima koje su morali da preduzmu kako bi arhitektonsku profesiju i stručnost podigli na što viši nivo koji zadovoljava evropske a i savremene civilizacijske standarde kao i o poteškoćama da sve postavljene ideje sprovedu u delo.
Primer Hrvatske komore arhitekata pokazuje da institucionalna organizacija struke nije samo administrativni okvir, već rezultat dugog kontinuiteta, zajedničke borbe i jasnog razumevanja javnog interesa. Osnovana 2009. godine na temeljima ranijih strukovnih udruženja, Hrvatska komora arhitekata (HKA) danas deluje kao baštinik profesionalnog nasleđa, promovišući arhitekturu kao kulturnu vrednost, izraz identiteta i odgovornu prostornu praksu.
U Republici Srbiji, arhitektonska zajednica danas prolazi kroz sličan istorijski trenutak gde se među, uslovno rečeno ‘’rađa momenat’’ za davno pokrenutu inicijativu za formiranje modela buduće Komore Arhitekata Srbije. Razlika u ovoj inicijativi u odnosu na sve prethodne od početka 2000-tih na ovamo je u tome što je ovaj predlog sintezni i sublimira sve aktere u arhitektonskoj sferi od projekatana, preko profesora na fakultetima i akademijama do konzervatora i kolega profesionalaca koji su zaposleni u javnom sektoru.
Uživajte u razgovoru!
KREATIVNI TIM:Autori: Miljan Salata Igor Mikitišin Nemanja Dačić Denis Turanović
Voditelji i urednici Igor Mikitišin i Miljan Salata
Vizuelni identitet: Denis Turanović
Direktor fotografije: Nemanja Dačić
Montaža i zvuk: Luka Jukić
ZABRANJENO JE SVAKO KOPIRANJE I PREUZIMANJE, U DELOVIMA ILI U CELOSTI, BEZ ODOBRENJA AUTORA I PRODUKCIJE KOJA JE VLASNIK MATERIJALA.
Podcast SFERA 🌚
-
In this episode, András Csiszér ( Zoboki Design and Architecture) and Zoltán Neville (Coldefy) reveal how cultural architecture, from Sports and Cultural centers to EXPO mega-projects—defines identity, builds communities, and transforms entire cities.From the National Dance Theater in Budapest to the Shenzhen Nanshan Cultural & Sports Centre, and EXPO pavilions, we unpack how large-scale cultural projects balance local context with global audiences, and what it means to design for both intimacy and scale.Finally, we reflect on the future of cultural architecture, and how studios today think about community, identity, and cultural presence in an increasingly complex world.
CREATIVE TEAM:Authors: arch. Miljan Salata arch. Igor Mikitišin arch. Nemanja Dačić arch. Denis TuranovićChief editor and Host: arch. Miljan SalataDirector of Photography: arch. Nemanja DačićVideo editing & Sound Design: Luka JukićCamera Operator: arch. Nemanja DačićVisual Identity & Social Media Content: Denis TuranovićPodcast Partners Graphisoft – https://www.graphisoft.com/?utm_campaign=Archicad_Sfera&utm_medium=referral&utm_source=sferahiCAD – https://hicad.biz/This content may be copied, shared, and downloaded, in whole or in part, provided that clear credit is given to the authors and the production team that owns the material. SFERA Podcast 🌚
-
Pozdrav svima dobrodošli u 64. epizodu Sfera Podcasta, mesto susreta lokalnih kreativaca koji stvaraju bolji životni prostor.Danas nam u goste dolazi akademik SANU / Srpske akademije nauka i umetnosti, profesor Dejan Miljkovic, arhitekta sa bogatim iskustvom od preko 35 godina. Sa Dejanom, razgovaraili smo o njegovoj specifičnoj filozofiji projektovanja, o autorskim kućama i objektima koje su dobijale prestižne internacionalne nagrade i priznanja, o kompleksnosti projekata rekonstrukcija, o kulturi i objektima kulture, o autoritetima u struci, o životu i radu u Srbiji 2000tih godina i zanimljivim prelomnim momentima u karijeri. Takođe dotakli smo se bitne teme o budućnosti razvoja Beograda i šansama koje su propuštene i onim prilikama koje se u budućnosti ne smeju ispustiti sa generacijom koja dolazi - studentima.Autor većeg broja realizovanih nagrađivanih objekata što u samostalnoj režiji što u koautorstvu sa kolegom Jovanom Mitrovićem i akademikom prof. Branislavom Mitrovićem od kojih bi bilo nezahvalno da izdvajamo nekog ’’favorita’’. To ćemo kroz emisiju.Dejanovu biografiju pogledajte na linku u opisu videa, sa ponosom možemo da kažemo da smo kao ekipa Podcasta Sfera počastvovani da nam u goste dolazi akademik, a povrh svega slobodno možemo reći jedan od najtalentovanijih i najboljih arhitekata današnjice na ovim prostorima.Uživajte u razgovoru!
-
📚 Discover IGNITE Library: https://web.graphisoft.com/IGNITE-Conference-2025-WOD_registration-en.html?utm_campaign=Events_Sfera_eng&utm_medium=referral&utm_source=sfera💖 Become a PATREON and unlock full interviews: https://www.patreon.com/posts/reclaiming-samu-150849959In today’s episode, we turn our attention to the Danube, one of Budapest’s greatest natural treasures, yet still largely inaccessible to the public, cut off by roads and infrastructure. Along its banks lie inspiring but often neglected spaces, waiting to be reimagined as places of community, culture, and connection.Our guests are members of Valyo, a collective of architects, urbanists, geographers, and artists working to redefine how Budapest engages with its river. With them, we’ll explore how art, activism, and design can open up the Danube to people again, transforming its banks into vibrant public spaces for leisure, culture, and dialogue.We’ll talk about how Valyo uses artistic interventions, temporary installations, and community-driven projects to draw attention to the hidden potential of riverside spaces. We’ll also look at their proposals for long-term change, and how rethinking public space along the Danube can inspire new models of urban living, civic participation, and cultural identity.And finally, we’ll ask: what does it mean for a city to reclaim its river? How can collective action and design reshape urban life, not just in Budapest, but in cities everywhere grappling with inaccessible waterfronts?Joining us are Lohász Cili and Samu Fazekas from Valyo, to share their vision for a more open, inclusive, and connected city.✨ Proudly sponsored by GRAPHISOFT Register to unlock all conference presentations:https://web.graphisoft.com/IGNITE-Conference-2025-WOD_registration-en.html?utm_campaign=Events_Sfera_eng&utm_medium=referral&utm_source=sferaShownotesValyo, Budapest https://valyo.hu/en/Swimming in the Danube, a DW documentary https://www.youtube.com/watch?v=a4eg-FNv4LQCREATIVE TEAM:Authors: arch. Miljan Salata arch. Igor Mikitišin arch. Nemanja Dačić arch. Denis Turanović …Chief editor and Host: arch. Miljan SalataDirector of Photography: arch. Nemanja DačićVideo editing & Sound Design: Luka JukićCamera Operator: arch. Nemanja DačićVisual Identity & Social Media Content: Denis TuranovićPodcast Partners Graphisoft – https://www.graphisoft.com/?utm_campaign=Archicad_Sfera&utm_medium=referral&utm_source=sferahiCAD – https://hicad.biz/This content may be copied, shared, and downloaded, in whole or in part, provided that clear credit is given to the authors and the production team that owns the material. SFERA Podcast 🌚
-
Modernistički prostori nisu problem koji treba ukloniti niti nasleđe koje treba konzervirati – oni su nedovršeni društveni ugovori koje svaka generacija mora ponovo da pročita, prevede i politički preuzme.
Danas u podcastu ulazimo u jedan od najzanimljivijih razgovora o modernizaciji prostora — ne kao muzejskoj relikviji, već kao aktivnoj snazi u oblikovanju grada i društva. Tema modernizacijski metakod Novog Sada — ideja da modernistički prostori nisu tek nasleđe, već nedovršeni ugovori koji i danas određuju društvene i urbane odnose.U goste nam dolazi dr Slobodan Jović — arhitekta, teorijski istraživač i asistent na Departmanu za arhitekturu i urbanizam Fakulteta tehničkih nauka u Novom Sadu. On je i kustos zbirke arhitekture, urbanizma i arhitektonskog dizajna u Muzeju primenjene umetnosti u Beogradu i partner u arhitektonskom studiju 50 50.
Njegov angažman nije ostao samo u učionici i muzeju, Slobodan je više puta učestvovao u predstavljanju Srbije na prestižnom Venecijanskom bijenalu arhitekture, prvo kao član stručnog saveta, potom kao komesar i kustos srpskog paviljona. La Biennale di Venezia+1Na bijenalu 2025. godine učestvuje u izložbi pod nazivom “Unraveling: New Spaces” koncept koji propituje arhitekturu kroz rad sa materijalima, tradicijom i prostornim značenjima, otvarajući razgovor o relacionalnoj, izmjenjivoj i inkluzivnoj arhitektonskoj praksi. WABISABIU svom radu i na svojim izložbama, Slobodan spaja teoriju, praksu i društvenu odgovornost, od istraživanja urbanog modernizma Novog Sada, preko izložbi o modernizmu, do postavki koje vode dijalog sa globalnom arhitektonskom scenom.
Danas razgovarate o tome kako ova kompleksna nasleđa čitati danas, koja značenja se gube, koja se otvaraju, i kako arhitektura može biti instrument društvenog preuređenja, a ne samo estetski artefakt.
-
💖 Become a PATREON and unlock full interviews: / sferapodcast🎙️ Recorded at the IGNITE 2025 conference by Graphisoft, this special SFERA episode dives into one of the most critical — and least discussed — dimensions of architectural practice today:🤔 How do architecture teams perform under extreme pressure? In today’s episode, we are joined by Agron Deralla, architect and Head of Digitalization & BIM at AllesWirdGut / AWG Architecture, a Vienna-based studio known for its diverse variety of different project typologies all around Europe all connected in developing concepts that foster community.With Agron, we’ll explore how technology can be the generator and can influence the change of the profession from inside using the contemporary approach and digitalization giving more time for concepts and facilitating architectural ideas.We’ll talk about multifunctionality of software’s, especially Archicad as a way of enriching architectural design, thus connecting all aspects and participants in that process – architects, engineers and urban planners. We will go through their mechanism of design process focusing on BIM development and collaboration within AWG about professional community, progress presence and problem solving nowadays and in the years to come.
-
🫶 Postanite deo PATREON zajednicehttps://patreon.com/SferaPodcast🫶 Podrška jednokratnom donacijom paypal.me/podcastsferaSponzori i partneri podcasta:Graphisoft - https://graphisoft.com/?utm_campaign=...Grohe - https://www.grohe.rs/sr_rs/Alumil - https://www.alumil.com/serbia/homeownersKnauf - https://www.knaufinsulation.com/ https://knauf.com/es-ES/knauf-insulation
Dobrodošli u 62. epizodu SFERE, mesta susreta lokalnih kreativaca koji svojim radom stvaraju bolji životni prostor. Nakon epizoda koje su arhitekturu sagledavale kroz širi društveni kontekst i pitanja odgovornosti, krajem 2025. i početkom 2026. godine polako se vraćamo u sferu u kojoj se osećamo najprirodnije – projektovanje i autorsku arhitekturu savremenih domaćih autora.Gost ove epizode je jedan od najpoznatijih i višestruko nagrađivanih arhitekata koji živi i radi u Beogradu – arh. Predrag Milutinović / MAPA Architects. Razgovor sa Predragom nastao je organski, kao nastavak brojnih iskrenih i neformalnih razgovora koje smo do sada vodili. Ovaj susret stoga dobija gotovo intiman ton – kao da smo pritisnuli REC negde u kafani, ili pored jezera u Predragovom rodnom Ivanjičkom kraju, započinjući razgovor na obroncima okolnih brda i planina.Tokom epizode osvrnućemo se na projektovanju kao autorskom činu, samoj arhitekturi koja nastaje iz iskustva i prostora / Genius Loci kao i dilemama i odgovornostima koji se dešavaju u samom procesu nastajanja dela.Kolaga Milutinović je arhitekturu definisao ne kao karijeru nego kao proces odgovornosti prema prirodi i ljudima posle kojeg možemo i moramo da stojimo ispred istog, mirne savesti, ne samo gradeći arhitekturu nego i kulturu kvaliteta koja će jednoga dana graditi nas.Uživajte u razgovoru!
-
💖 Become a PATREON and unlock full interviews: / sferapodcast 🎙️ Recorded at the IGNITE 2025 conference by Graphisoft, this special SFERA episode dives into one of the most critical — and least discussed — dimensions of architectural practice today:🤔 How do architecture teams perform under extreme pressure?From delivering a high-performance factory project in record time to navigating the complexity of cultural heritage and historically sensitive environments, this episode explores what it really takes to lead, coordinate, and sustain architectural teams when the stakes are high.In conversation with Luca Bernardoni (Archilinea), we unpack leadership, decision-making, and accountability on fast-track industrial projects — where speed, precision, and coordination leave no room for error.In the second segment, Jessica Menichelli and Matteo Di Filippo (Matteo Thun & Partners) share how BIM workflows enable collaboration, knowledge sharing, and long-term responsibility on cultural heritage projects, where time pressure meets historical depth.Together, these conversations reveal architecture as a collective practice: shaped by teams, tools, trust, and clear structures — not individual heroes. We talk about teamwork, management, BIM as infrastructure, and the team hard work that makes complex projects possible.🏗️ Architecture is a team sport.🛠️ Tools shape how teams think and act.⏱️ Under pressure, structure matters.✨ Proudly sponsored by GRAPHISOFT
Register to unlock all conference presentations
-
🎙️ Recorded at the IGNITE 2025 conference by Graphisoft, this special SFERA episode brings together voices from across the architectural community to ask a question we can no longer avoid: 🤔 What is the role of architects in the age of AI?In conversations with fellow architects, and BIM experts, we explore how emerging technologies are reshaping architectural practice, education, and professional responsibility. We talk openly about authorship, creativity, automation, and the shifting position of the architect; From designer to thinker, mediator, craftsman- maker of tools and cultural actor. We also touch on the implications for architectural education and the safeguarding of cultural heritage in a rapidly accelerating technological landscape.This episode marks the launch of SFERA’s English-language series. This is a new chapter for the podcast, but one deeply rooted in the conversations we’ve been building over the past two years. If you’ve followed SFERA before, you’ll recognize the questions. If you’re new, this is where the change begins.🏛️ Architecture is changing.🛠️ The tools are changing.❓ The question is: How do we change with them?✨ Proudly sponsored by GRAPHISOFT: Register to unlock all the presentations from the conference
-
Iako borba za Generalštab sada zauzima centralno mesto u javnosti, njen razvoj nije bio nagao — već rezultat dugogodišnjih procesa skrivenih od očiju institucija i građana. Još 2021. godine, kada Ričard Grenel tiho posećuje Beograd i sastaje se sa najvišim zvaničnicima, pojavljuje se prvi signal da se oko Generalštaba sprema dogovor koji zaobilazi uobičajene procedure i stručne instance.Do kraja 2022. plan već poprima konkretniji oblik: Vlada donosi tajni zaključak kojim otvara put privatnom “partnerstvu” za Generalštab, bez javnosti i bez konsultovanja struke. Republički zavod za zaštitu spomenika kulture tada ulazi u borbu koju nije izabrao. Borbu da brani zakonite procedure od same izvršne vlasti.Prelomni trenutak stiže u martu 2024, kada u javnost izlazi ugovor koji predviđa davanje Generalštaba investitorima na 99 godina za nula evra i potpunu demolaciju kompleksa. To pokreće najveću stručnu pobunu u novijoj istoriji Srbije: preko 6.000 arhitekata i stručnjaka potpisuje deklaraciju, a direktori oba zavoda podnose ostavke odbijajući da legalizuju nezakonite odluke.Krajem 2024. pritisci prelaze u otvoreno zastrašivanje. Vladin pokušaj da izbriše Generalštab iz Registra kulturnih dobara prati ulazak BIA u prostorije Zavoda- događaj bez presedana. Stručnjaci ipak nastavljaju da odbijaju svaki pokušaj nezakonitog postupanja, a borba za jednu zgradu prerasta u borbu za integritet institucija.U 2025. godini borba kulminira. Masovni protesti, priznanje o falsifikovanju dokumenta za skidanje zaštite, međunarodni pritisak i sve veća podrška studenata i građana pokazuju razmere afere. Konačni udar stiže u novembru 2025. uvođenjem lex specialisa, zakona pisanog samo za Generalštab, kojim se poništava njegov status i obesmišljava čitav sistem zaštite kulturnog nasleđa.U ovoj završnoj fazi pojavljuje se i ključni pravosudni preokret: istraga Tužilaštva za organizovani kriminal ulazi direktno u Ministarstvo kulture. Ministar Nikola Selaković označen je kao osumnjičeni, dok v. d. sekretarka ministarstva Slavica Jelača svedoči o pripremi nezakonite dokumentacije za ukidanje zaštite. Ovaj razvoj potvrđuje ono na šta su stručnjaci godinama upozoravali; Da se iza borbe za Generalštab kriju ozbiljne zloupotrebe ovlašćenja i sistemsko rušenje pravnog poretka.U takvim okolnostima, zaposleni u Zavodu ostaju poslednja linija odbrane, ne samo Generalštaba, već i struke, zakonitosti i javnog interesa. Njihova upornost postaje centralna priča o otporu i profesionalnom dostojanstvu u vremenu kada institucije trpe najteže udare.
KREATIVNI TIM:Autorski tim:arh. Miljan Salataarh. Igor Mikitišinarh. Nemanja Dačićarh. Denis Turanović...Urednik i voditelj emisije: Miljan Salata...Recenzent emisije: arh. Nemanja Dačić...Vizuelni identitet: arh. Denis Turanović....Direktor fotografije: arh. Nemanja Dačić ....Montaža i zvuk: Luka Jukić ...Snimatelj: arh. Nemanja Dačić ....Social media content: Katalina Debeljački....Dozvoljeno je kopirati, deliti i preuzimati ovaj sadržaj, u celosti ili delovima, isključivo uz jasno navođenje autora i produkcije koja je vlasnik materijala.Podcast SFERA 🌚
-
🫶 Postanite deo PATREON zajednice - https://www.patreon.com/SferaPodcast🫶 Podrška jednokratnom donacijom - https://www.paypal.com/paypalme/podca...Ovogodišnji Dani arhitekture započeli su pre godinu dana organizovanjem participativnih radionica na temu uređenja Begejske petlje. Radionice su rađene sa učenicima osnovnih i srednjih škola, kao i sa gradjanstvom. Na radionicama su učesnici dobili mogućnost da iskažu svoje želje i predloge za uređenjem prostora Begejske petlje, poslednjeg odsečenog meandra reke Begej. Zvanična prezentacija rezultata, kao sastavog dela izložbe je izostala, zbog prekida finansiranja programa od strane Grada Zrenjanina.Zvanični program Dana arhitekture 2025 otpočeo je 02.10. otvaranjem izložbe i proglašenjem pobednika fotokonkursa pod nazivom "Begejska petlja- tamo gde reka grli grad". Na konkurs se odazvao veliki broj učesnika, kako profesionalaca tako i amatera.U okviru Dana arhitekture na Velikoj sceni Narodnog pozorišta "Toša Jovanović" u četvrtak 09.10. organizovana je tribina pod nazivom "Participacija u arhitekturi". Gosti tribine su bili su Predrag Milutinović osnivač studia "Mapa architects" iz Beograda, Lazar Kuzmanov osnivač studia "Kuzmanov & partners" iz Novog Sada, Dean Lah osnivač studia "Enota" iz Ljubljane i Alen Žunić osnivač studia "Albatross" iz Zagreba. Gosti su na početku predstavili par projekata na kojima je primenjen neki vid participacije, a nakon toga se povela diskusija sa posetiocim koja je trajala punih sat vremena. Sfera je kao i sve dogadjaje u arhitekturi i kulturi javnog prostora ispratila i ovu fenomenalnu tribinu i predavanja četvorice arhitekata od ugleda u našem balkanskom regionu.https://www.u-a-s.rs/desavanja/item/668-participacija-u-arhitekturi-tribina-u-zrenjaninu.html
-
Ova epizoda posvećena je svim nastradalima i njihovim porodicama.Kada se 1. novembra 2024. godine obrušila nadstrešnica na železničkoj stanici u Novom Sadu, Srbija je doživela jednu od najtežih građevinskih nesreća u svojoj novijoj istoriji. U trenutku obrušavanja ulazne nadstrešnice poginulo je četrnaest osoba, dok su tri teško povređene. U mesecima koji su usledili, još dve osobe su izgubile bitku za život — broj žrtava se popeo na šesnaest.Umesto ozbiljne, odgovorne i transparentne istrage državnih organa, stigla su štura i kontradiktorna saopštenja: „Nadstrešnica nije bila predmet rekonstrukcije“, tvrdili su najviši zvaničnici, u pokušaju i da relativizuju objektivnu odgovornost i ublaže odjeke besa i nezadovoljstva.Ono što je usledilo u narednim mesecima, nije bio samo odgovor na pad konstrukcije koja je odnela živote, već i izraz nepristajanja na dugogodišnje urušavanje institucija i društevih vrednosti. Događaji u Novom Sadu ogolili su duboko ukorenjene slabosti sistema: decenije zanemarivanja javne infrastrukture, korupciju, urušene mehanizme kontrole i sistematsku eroziju stručnih standarda. Sve ono što se godinama taložilo u tišini, postalo je nemoguće ignorisati.Naše sagovornice su prof. dr Jelenu Dobrić i doc. dr Sanju Fric sa Građevinskog fakulteta u Beogradu, koje su na osnovu veštačenja eksperata sa Fakulteta tehničkih nauka i Novom Sadu, zajedno sa svojim timom sa Građevinskog fakulteta u Beogradu sproveli jednu od najsveobuhvatnijih analiza dostupne tehničke dokumentacije. Njihova analiza, objavljena ekskluzivno u listu Nedeljnik i zasnovana je na više od 1700 stranica dokumentacije, uvida u projektne faze, forenzičkih nalaza razotkrivajući nam uzroke popuštanja noseće konstrukcije.Ova epizoda nije samo uvid u stručna analizu i tehničke uzroke nesreće – ona je pre svega poziv na odgovornost, na redefinisanje uloge stručnjaka u društvu, i na jačanje mehanizama kontrole i etike u arhitektonskoj i građevinskoj praksi.DISCLAIMER: Ovaj video sadrži isečke sa drugih kanala i medija koji su korišćeni u skladu sa principima fer upotrebe („fair use“) u svrhu analize, komentara i informisanja javnosti. Svi prikazani materijali ostaju vlasništvo svojih autora i izvora.Korišćeni stručni izvori:1. NALAZ I MIŠLjENjE VEŠTAKA - https://bit.ly/4hFNphL(Fakultet tehničkih nauka u Novom Sadu – Departman za građevinarstvo i geodeziju)2. Nadstrešnica zgrade železničke stanice u Novom Sadu – stručne i proceduralne činjenice od tragedije do danas (Dr Jelena Dobrić, Dr Sanja Fric) https://bit.ly/4hCX6O2
Novi snimak pada nadstresnice u Novom Sadu (IkitzaTV, Youtube)Rekonstrukcija Železničke stanice Novi Sad ( građevinski portal GRADNJA, Youtube )ŠALJI BABI: Protest Srednjoškolaca i Nastavnika (SVI U BLOKADE | FDU, Youtube)Nikola Milojković studio (Instagram)15 MINUTA: Studenti i Profesori zastali | Aula tehničkih fakulteta u Beogradu | 22.11.2024Song: IllusionsComposer: Keys Of MoonWebsite: / keysofmoonmusic License: Creative Commons (BY 3.0) https://creativecommons.org/licenses/...Music powered by BreakingCopyright: https://breakingcopyright.comSong: Great DaysComposer: Joakim KarudWebsite: / joakimkarud License: Free To Use YouTube license youtube-freeMusic powered by BreakingCopyright: https://breakingcopyright.com
KREATIVNI TIM:Autorski tim:arh. Miljan Salataarh. Igor Mikitišinarh. Nemanja Dačićarh. Denis Turanović...Urednik i recenzent emisije: arh. Miljan Salata...Vizuelni identitet: arh. Denis Turanović....Direktor fotografije: arh. Nemanja Dačić ....Montaža i zvuk: Luka Jukić ...Snimatelj: arh. Nemanja Dačić ....Social media content: Katalina Debeljački -
U Perlezu, 10. oktobra, u jednom od najstarijih kulturno industrijskih nasleđa - Mlinu u Perlezu održan je treći u nizu SFERA:FORUM u saradnji sa aktivnim arhitektonskim društvima širom Srbije.
Ovaj put udružili smo snage sa udruženjem Baštinar kao i Društvom arhitekata Zrenjanin (DAZ) kako bismo pod fenomenalnim gredama, simbolično u jednom takvom prostoru razgovarali o krucijalnim izazovima zaštite graditeljskog nasleđa države Srbije.
SFERA:FORUM predstavlja inicijativu mladih arhitekata i entuzijasta okupljenih oko istog cilja - stvaranja dinamičnog mesta susreta za sve koji su posvećeni kreiranju boljeg životnog prostora.
Perlez i dubke puna kulturna stanica Mlin su pokazatelj da razgovori o kulturi i arhitekturi su neophodni u manjim sredinama kao jedna vrsta decentralizovanog pristupa pitanjima u profesiji toliko širokoj kao što je arhitektura, a koje se tiče svih građana.
Razgovor se vodio oko teme PKIC - Prostorno kulturno istorijskih celina naših gradova, varoši i sela. Fokus rasprave je posebno stavljen na buđenje struke povodom zaštite graditeljskog nasleđa Generalštaba i Beogradskog sajma u kontekstu njihove direktne ugroženosti iako su jasno pod zaštitom države, zakona i institucija.
Naši prvi forumaši su renomirani stručnjaci, autoriteti koji su svoj profesionalni život posvetili arhitekturi odnosno razvoju naših gradova na održiv način kao i očuvanju identiteta kulturno istorijskih prostornih celina širom Republike Srbije.
akademik, profesor emeritus, arh. dr Branislav Mitrović, Arhitektonski fakultet u Beogradu i redovni član SANUarh. dr Slavica Vujović, predsednica Europa Nostra Srbijaarh. Milica Kovač, predsednica Društva arhitekata Zrenjaninavanredni profesor, arh. dr Alen Žunić, Arhitektonski fakultet u Zagrebustudentkinja arhitekture Dušica Piperski, FTN Novi SadKREATIVNI TIM:Autori:arh. Miljan Salataarh. Igor Mikitišinarh. Nemanja Dačićarh. Denis Turanović....Domaćin predsednik udruženja Baštinar: arh. Zoran Stojačić....Moderator: arh. Igor Mikitišin...Vizuelni identitet: arh. Denis Turanović....Direktor fotografije: arh. Nemanja Dačić ....Montaža i zvuk: Luka Jukić ...Snimatelj: arh. Nemanja Dačić ....Social media content: Katalina Debeljački
-
Da li se sećate kada ste poslednji put izgovorili: „Alexa, play music“? Ili kada ste, bez razmišljanja, kliknuli na „prihvati“ u obaveštenju o kolačićima? Negde između rudnika kobalta u Kongu, servera u Irskoj i glasa koji dopire iz vašeg dnevnog boravka, postoji mreža – infrastruktura koja eksploatiše resurse, nadzire ponašanje i oblikuje svet.U današnjoj epizodi otvaramo crnu kutiju savremenih mreža moći, koje čine algoritmi, infrastrukture eksploatacije, nadzorni sistemi i društvene strukture. Razotkrivamo kako se kroz njih oblikuju nevidljive hijerarhije, gde tehnologija postaje sredstvo kontrole, a ljudi često ostaju samo njeni podložni subjekti.Naš gost je prof. dr Vladan Joler – profesor, umetnik i istraživač koji mapira nevidljive mreže moći između tehnologije, politike, kapitala, resursa i naših života. Autor je ključnih radova poput Anatomy of an AI System i Calculating Empires: A Genealogy of Technology and Power, za koji je, zajedno sa Kate Crawford, nagrađen prestižnim Srebrnim lavom na 19. Venecijanskom bijenalu.Prof. dr Vladan Joler predaje na Univerzitetu u Novom Sadu i u svom radu spaja kritički dizajn, mapiranje, vizualizaciju podataka, digitalnu forenziku i novinarstvo. Bavi se istraživanjem društvenih i tehničkih aspekata algoritamske transparentnosti, digitalnog rada, nevidljivih infrastruktura i odnosa moći između tehnologije i društva.Među njegovim najpoznatijim radovima su Anatomy of an AI System (2018), urađen u saradnji sa Kate Crawford, i Calculating Empires: A Genealogy of Technology and Power (2024), nagrađen Srebrnim lavom na 60. Venecijanskom bijenalu arhitekture. Njegova dela deo su stalnih postavki muzeja MoMA u Njujorku, V&A u Londonu, Ars Electronica centra i mnogih drugih. Predavao je širom Evrope i sveta – od Oksforda do Barselone – i učestvovao na brojnim konferencijama, bijenalima i edukativnim programima. Joler je i osnivač SHARE Fondacije, koja se bavi digitalnim pravima, nadzorom, dezinformacijama i infrastrukturom interneta. Njegova istraživanja i vizualizacije objavljivana su u medijima poput BBC-ja, WIRED-a, CNN-a, The Times-a i ArtForuma.
---KREATIVNI TIM:Autori:Miljan SalataIgor MikitišinNemanja DačićDenis Turanović....Voditelj i urednik: Miljan Salata....Vizuelni identitet: Denis Turanović....Direktor fotografije: Nemanja Dačić ....Montaža i zvuk: Luka Jukić ....Social media content: Katalina Debeljački....Društvene mreže:https://linktr.ee/sfera_podcastZABRANJENO JE SVAKO KOPIRANJE I PREUZIMANJE, U DELOVIMA ILI U CELOSTI, BEZ ODOBRENJA AUTORA I PRODUKCIJE KOJA JE VLASNIK MATERIJALA.Podcast SFERA 🌚
- Laat meer zien
