Afleveringen
-
Ці залагодзілі Трампа ў Анкары? — Еўразум за 9 ліпеня | Новости Беларуси за 9 июля by Euroradio
-
У сталіцы Турцыі, Анкары, праходзіць чарговы саміт краін НАТО. Ад яго шмат чаканняў. Як шмат пытанняў і да саміх краін — удзельніц альянсу, і да палітыкаў, якія гэтыя краіны ўзначальваюць. Бо занадта шмат назапасілася праблем і гарачых кропак, якія альбо ўжо сёння патрабуюць вырашэння, альбо стануць праблемай бліжэйшым часам. Да прыкладу, калі Расія зладзіць якую-небудзь ваенную правакацыю супраць нейкай з краін НАТО.
Што на сёння з сябе ўяўляе НАТО, і ці здольны альянс дасягаць мэт, дзеля якіх і ствараўся першапачаткова? Як краіны НАТО рэальна будуць дзейнічаць у выпадку нападу на адну з іх, і як сам альянс ацэньвае здольнасць сваёй рэакцыі? Ці выйдуць ЗША з НАТО і ці здольная Еўропа падтрымліваць фармат еўра-НАТО? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае амерыканіст, дарадца Агенцтва еўраатлантычнага супрацоўніцтва Антон Пянькоўскі -
Zijn er afleveringen die ontbreken?
-
4–8 ліпеня ў Гаазе прайшла штогадовая сесія Парламенцкай асамблеі АБСЕ. У працы якой брала ўдзел і дэлегацыя беларускіх дэмакратычных сіл. На гэтай сесіі па ініцыятыве шведскага дэлегата Б’ёрна Сёдэра была разгледжана і прынята Рэзалюцыя па Беларусі — “Сітуацыя ў Беларусі ў кантэксце рэгіянальнай бяспекі, транснацыянальных рэпрэсій і правоў чалавека”. І была створана нефармальная група “За дэмакратычную Беларусь”, да яе далучыліся 38 дэлегатаў з 17 краін.
Чым была адметная сёлетняя сесія Парламенцкай асамблеі АБСЕ і якія вынікі ўдзелу ў ёй беларускай дэлегацыі? Як чарговая рэзалюцыя еўрапейскіх палітыкаў дапаможа беларусам у вырашэнні іх праблем — як за мяжой, так і ў самой Беларусі? Ці здолее Лукашэнка прапятляць і не ўцягнуць краіну ў пуцінскую вайну ва Украіне, і чаму змена “знешняй рыторыкі” рэжыму не ўплывае на яго ўнутраную палітыку? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае спікер Каардынацыйнай рады Арцём Брухан -
Перасцярогі, выказаныя юрысткай Вольгай Дабравольскай падчас папярэдняга эфіру, спраўдзіліся: зрабіць візу сваякам для чалавека са статусам міжнароднай абароны стала не толькі складана, але і небяспечна з улікам сённяшніх беларускіх рэалій. Але гэтым праблемы беларусаў, якія пражылі ў Польшчы не адзін год, не абмяжоўваюцца. Цяпер яны стаяць перад выбарам: пастаянны від на жыхарства абраць ці статус доўгачасовага рэзідэнта…
Ці толькі ў недастатковай колькасці супрацоўнікаў консульства ў Мінску праблема з афармленнем віз для сваякоў людзей пад міжнароднай абаронай, і ці магчыма гэтае пытанне вырашыць? Якія адрозненні паміж сталым відам на жыхарства і статусам доўгатэрміновага рэзідэнта? Ці існуе пагроза, што пад дэпартацыю трапяць людзі, якіх пераследуе рэжым, і як такой сітуацыі пазбегнуць? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае магістр права, юрыстка ў галіне легалізацыі знаходжання і працаўладкавання замежнікаў у Польшчы Вольга Дабравольская -
У Літве пачаў працу новы ўрад на чале з прэм’ер-міністрам Міндаўгасам Сінкявічусам. У праграме новага ўрада, у адрозненне ад аналагічнага дакумента папярэдняга кабінета міністраў, гаворыцца пра “актыўныя дзеянні для далейшага захавання міжнароднай ізаляцыі” Расіі. А Беларусь згадваецца ў іншай частцы дакумента, дзе адзначаецца далейшая ізаляцыя Беларусі ў тым выпадку, калі яна працягне падтрымку Расіі ў вайне супраць Украіны і будзе ажыццяўляць гібрыдныя атакі супраць краін ЕС.
Ці будзе пазіцыя новага ўрада ў дачыненні да рэжыму Лукашэнкі адрознівацца ад пазіцыі ўрада папярэдняга, і ў чым гэта адрозненне можа праявіцца? Як на пазіцыю ўрада ўплывае жаданне Трампа вырашыць пытанне з транзітам беларускага калію праз тэрыторыю Літвы, і ці магчымая змена пазіцыі па гэтым пытанні? Ці павялічылася апошнім часам пазроза з боку Расіі і Беларусі, і ці чакае Еўропу яшчэ большы “правы паварот”? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае літоўскі палітычны філосаф, прафесар кафедры філасофіі Універсітэта Вітаўта Вялікага Гінтаўтас Мажэйкіс (Gintautas Mažeikis) -
Мы жывём у час, калі нават вялікія спартыўныя падзеі ўжо не спыняюць войны хаця б на час правядзення спаборніцтваў, але прынамсі дазваляюць пераключыцца і атрымаць порцыю станоўчых эмоцый. Сёння такой спартыўнай падзеяй стаўся Чэмпіянат свету па футболе. А ўявіце сабе, што можна глядзець фінал у кампаніі сяброў і аднадумцаў — ды ўсё гэта пад беларускамоўны каментар! Такая магчымасць будзе ў беларусаў Варшавы 19 ліпеня. І як працяг гэтага футбольнага свята — удзел у “V Турніры Беларускай Салідарнасці. Кубку Мелказёрава”.
Чым адметны сёлетні ЧС па футболе і чым адрозніваецца сумесны прагляд фінальнай гульні ад таго, што быў 2 гады таму? Як Турнір Беларускай Салідарнасці стаў Кубкам Мелказёрава і ці змяніўся фармат мерапрыемства? Ці можна яшчэ выставіць сваю каманду да ўдзелу і на якіх умовах? Пра гэта і шмат што іншае мы і разважаем у жывым эфіры Еўрарадыё з аўтарам і вядоўцам ютуб-каналаў “ЧестнОК-LIVE” і “Загляне сонца” Аляксандрам Івуліным -
Яны круцяцца з ім у вальсе і бадзёра скачуць на “Славянскім базары”, глядзяць з ім хакейныя матчы і суправаджаюць на афіцыйных мерапрыемствах. А яшчэ яны ўдзельнічаюць у галоўным сельскагаспадарчым рытуале — зборы кавуноў. За гэта ў народзе маладых прыгажунь — фаварытак Аляксандра Лукашэнкі — празвалі “кавуновым батальёнам”. Іншая справа, што час, праведзены ў таварыстве так званага “народнага абранніка”, канвертуецца для гэтых фаварытак у прэстыжныя пасады і манетызуецца ў зарплаты ў дзяржаўных структурах і кампаніях “кашалькоў” Лукашэнкі.
Як адбіраюць прэтэндэнтак у “кавуновы батальён” Лукашэнкі і якія патрабаванні да жадаючых? Наколькі ўдзел у такіх адборах добраахвотны, і хто стварае гэты “сацыяльны ліфт”? Ці можна казаць пра гвалт у дачыненні да дзяўчат з гэтага “батальёна”, і якія профіты яны атрымліваюць? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказваюць журналісты-расследавальнікі “Бюро Медыя” Ксенія Вязнікоўцава і Аляксей Гуліцкі -
Напружанасць у адносінах паміж Украінай і рэжымам Лукашэнкі нібыта пачала змяншацца. Спачатку Зяленскі паразважаў пра няўдалую стаўку Лукашэнкі ў пуцінскім ваенным казіно і пра разуменне таго, што гуляць тут на падвышэнне ставак не варта. А потым Кірыл Буданаў заявіў, што “па стане на сёння ніякіх пагроз” з боку Беларусі ён не бачыць. Варта адзначыць, што напярэдадні гэтых выказванняў у Мінску Лукашэнка, вітаючы вайсковых афіцэраў, паабяцаў ім, што нікога з іх “на бойню” ва Украіну не адправіць. І ўсё вышэйпералічанае адбылося пасля наведвання Лукашэнкам Кітая і размовы з Сі Цзіньпінем.
Ці надоўга спала напружанне паміж Кіевам і Мінскам і ці варта давяраць заспакаяльным заявам палітыкаў з абодвух бакоў? Якая роля ў апошніх падзеях у Кітая, і ці варта чакаць негатыўнай рэакцыі з Масквы? Ці вернецца Трамп да спроб замірэння Расіі і Украіны і ці застаецца ў гэтым працэсе нейкая роля ў Лукашэнкі? Пра гэта і шмат што іншае мы і разважаем у штотыднёвым жывым эфіры Еўрарадыё з дацэнткай, кандыдаткай гістарычных навук, эксперткай па міжнароднай палітыцы Розай Турарбекавай -
Спрабуючы пераканаць расійскае грамадства ў здольнасці і далей весці вайну з Украінай і ў дастатковасці рэсурсаў на гэта, Пуцін загадвае бамбіць і абстрэльваць Кіеў. Лукашэнка, імкнучыся супакоіць беларусаў, асабліва вайскоўцаў, абяцае не накіроўваць іх “на гэтую бойню” — ваяваць ва Украіну. Іншая справа, ці можна такім абяцанням Лукашэнкі верыць? Бо дагэтуль ён выконваў толькі адно сваё абяцанне — помсціць тым, хто выступае супраць яго ўлады.
Ці варта давяраць абяцанням Лукашэнкі не накіроўваць беларускіх вайскоўцаў “на бойню” ва Украіну і што на гэтыя абяцанні скажа Пуцін? Ці пачуе Лукашэнка дасланы яму Буданавым мэсэдж і як словы Буданава звязаны з беларускімі вучэннямі на мяжы з Украінай? Ці спрацуе план Масквы па навядзенні панікі ў краінах Еўропы і якую ролю ў гэтым запалохванні мае Беларусь? Пра гэта і шмат што іншае мы і разважаем у жывым эфіры Еўрарадыё з з сябрам “Вольнай Беларусі”, кіраўніком варшаўскага Цэнтра палітычнага аналізу і прагнозу, доктарам палітычных навук Паўлам Усавым -
Жанчына — "главное"? — Еўразум за 7 ліпеня | Новости Беларуси за 7 июля by Euroradio
-
Размовы і развагі на тэму “А што будзе пасля Лукашэнкі і якія рэформы могуць дэмсілы прапанаваць беларусам” працягваюцца ўжо не першы год. У нас ужо нібыта ёсць і праект новай Канстытуцыі, і праект закона аб люстрацыі, і некалькі праектаў эканамічных рэформ, але ж беларусам не дагодзіш. Адны кажуць, што гэта несвоечасова, іншыя, што, пакуль рэжым зменіцца, актуальнасць прапаноў знікне, трэція незадаволеныя тым, што праекты рэформ ёсць, а “агульнага бачання таго, што мы хочам пабудаваць, усё адно няма”… Карацей, самая пара для з’яўлення працы “Асновы дзяржаўнага кіравання: стварэнне навыкаў і інстытутаў”. І яна не толькі ёсць, але і будзе прэзентавана 16 ліпеня ў Варшаве, а 17-га — на фестывалі “Тутака”.
Ці здольнае беларускае грамадства пабудаваць нешта, моцна адрознае ад аўтарытарнай мадэлі кіравання, і што нам дэманструе сістэма, пабудаваная за мяжой дэмсіламі? Каму сёння патрэбна праца “Асновы дзяржаўнага кіравання: стварэнне навыкаў і інстытутаў” і для каго насамрэч гэтая кніга? Ці магчыма змяніць пабудаваную Лукашэнкам сістэму кіравання без люстрацыі і якой тая люстрацыя ў Беларусі мусіць быць? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае прафесарка кафедры дзяржаўнага кіравання Фларыдскага Атлантычнага ўніверсітэта (Маямі, ЗША), даследчыца эканамічнага факультэта Варшаўскага ўніверсітэта, сяброўка Рады БНР Паліна Прысмакова -
Цягам шасці месяцаў 2026 года “добрыя дроны” траплялі па расійскіх НПЗ больш як 200 разоў. Аднаму заводу пашчасціла больш (да яго наведваліся 2-3 разы), да іншага, напрыклад, Омскага НПЗ, дроны дабраліся толькі на пачатку ліпеня. Але дабраліся, машрут праклалі — значыцца, не апошні раз! І чым больш такіх прылётаў, тым даўжэйшыя чэргі на расійскіх АЗС і тым больш паліва адпраўляюць у Расію беларускія НПЗ. Што патрэбы Расіі не закрывае і вядзе да росту коштаў на паліва. І не толькі паліва. І не толькі ў Расіі.
Ці не прывядзе сітуацыя з палівам у Расіі да дэфіцыту яго ў Беларусі, і як хутка кошт бензіну ў Беларусі дагоніць еўрапейскія цэны? Чаму беларускія банкі не жадаюць прымаць у насельніцтва расійскія рублі і што адбываецца з курсам долара? Што адбываецца з ЗВР Нацбанка Беларусі і якую стратэгію абраў рэжым, каб справіцца з эканамічнымі праблемамі? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае аўтар і вядоўца праграмы "Оптымум" на канале “Беларусы і рынак”, эканамічны аглядальнік Андрэй Махоўскі -
Разважаючы з высокіх трыбун пра міралюбства і гаворачы пра жаданне наладзіць добрасуседскія адносіны з усімі краінамі, лукашэнкаўскі рэжым працягвае цішком шкодзіць. І гэта не толькі пра мігрантаў на межах з Польшчай, Літвой ды Латвіяй, “шарыкі” з кантрабандай і нават не пра рэтранслятары ля мяжы з Украінай — размова пра каталіцкіх святароў. Стала вядома, што днямі яшчэ чацвёра святароў Гродзенскай епархіі, грамадзяне Польшчы, не атрымалі дазволу на працяг служэння ў Беларусі.
Чаму рэжым працягвае выціскаць з Беларусі святароў, якія маюць грамадзянства Польшчы, і ці дапаможа вырашэнню сітуацыі падача святарамі заяў на атрыманне беларускага ВНЖ? Святары ўсё часцей бяруць удзел у прапагандысцкіх акцыях прарэжымных структур, напрыклад, “Белай Русі” — чым гэта небяспечна і ці не адвернуцца ад іх праз гэта вернікі? Як пераканаць беларусаў адмовіцца ад паездак на адпачынак у Расію, і чым адметны сёлетні фэст у Будславе? Пра гэта і шмат што іншае мы і разважаем у жывым эфіры Еўрарадыё з тэалагіняй, эксперткай у галіне рэлігіі, палітыкі і абароны правоў Наталляй Васілевіч -
“Доўгатэрміновая камандзіроўка” стала для Лукашэнкі такой складанай, што стома ад яе не дазволіла яму прысутнічаць не толькі на ўрачыстасцях з нагоды святкавання афіцыйнага Дня незалежнасці, але і прыйсці вечарам на “народнае” святкаванне. Тым не менш, за выходныя адпачыць атрымалася, і ўжо ў панядзелак ён пачаў з галоўнага — спорта і вайны. Дакладней, распытваў кіраўніка НАК Дзмітрыя Лукашэнку, хто і якія санкцыі не зняў, і расказваў генералам, што іх на мясныя штурмы ва Украіну адпраўляць дакладна не будзе.
Чым адметная паездка Лукашэнкі ў Кітай ды іншыя краіны “далёкай дугі”, і чаму ён не здолеў наведаць святкаванні 3 ліпеня? Чаму настолькі важныя для Лукашэнкі “спартыўныя санкцыі” і што дае рэжыму іх зняцце? Ці варта беларусам чакаць праблем як на мяжы з Украінай, так і на межах з краінамі Еўрасаюза? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае палітычны аглядальнік Радыё Свабода Валерый Карбалевіч -
Беларусы усё яшчэ едуць у Анапу — Еўразум за 6 ліпеня | Новости Беларуси за 6 июля by Euroradio
-
Прайшло ўсяго некалькі дзён пасля трагедыі на тэрыторыі Расіі з аўтобусам, у якім беларускіх дзяцей везлі на адпачынак на мора, як чарговы аўтобус з беларускімі турыстамі патрапіў пад удар беспілотніка. Ізноў жа, фактычна на тэрыторыі Расіі. Гэтым разам, на шчасце, абышлося без загінулых. Хоць пацярпелыя, нібыта, былі і ў другім аўтобусе. Хто здзейсніў атаку, дакладна невядома. Але прапагандзе, як расійскай, так і беларускай, доказы не спатрэбіліся — адразу была абвінавачана Украіна. Хоць ні ад Лукашэнкі, ні ад іншых чыноўнікаў, таго ж кіраўніка Саўбеза Вальфовіча, такіх абвінавачванняў не прагучала. Затое з’явілася інфармацыя, таксама неафіцыйная, што рэтранслятары выключыў не Лукашэнка, а ўкраінскія беспілотнікі…
Супадзеннем ці спланаванай акцыяй сталі ўдары па беларускіх аўтобусах з турыстамі, і якія мэты ў выпадку наўмысных дзеянняў былі ў арганізатараў гэтых удараў? Ці дастаткова заяў Кіева аб недатычнасці да гэтых атак, каб даказаць сваю пазіцыю, і чаму Кіеў не хоча сам агучыць інфармацыю пра “выключэнне” рэтранслятараў? Як ва Украіне ўспрымаюць дыскусіі сярод беларусаў адносна стаўлення да магчымых удараў УСУ па аб’ектах вайсковай інфраструктуры ў Беларусі, і як апошнія падзеі мяняюць індэкс беларуска-ўкраінскіх адносін? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае палітолаг, дырэктар украінскага Інстытута сусветнай палітыкі, эксперт iSANS Яўген Магда -
Насуперак папярэджанню не толькі незалежных СМІ і ваенных экспертаў, але і лукашэнкаўскага МЗС разам са старшынёй Саўбеза Вальфовічам, беларусы працягваюць ехаць у Расію (альбо праз Расію) на адпачынак. Калі не аўтобуснымі турамі, дык на ўласнай машыне. І вось тут пачынаецца: беларусы нечакана даведваюцца пра праблемы з палівам і чэргі на расійскіх АЗС! Ну, проста палітыкай яны не цікавяцца… І калі пра абстрэлы Кіева яны чулі па расійскім тэлевізары і ад узрадаваных Z-прапагандыстаў, то іх плач наконт абстрэлаў Расіі неяк прапусцілі.
Ці варта ганьбіць людзей, якія проста жывуць сваё жыццё, не цікавяцца палітыкай і едуць адпачываць на тое мора, якое ім даступна? Што застаецца, калі нармальна адпачыць хочацца, а ў Еўропу выехаць складана і дорага, у Турцыю — проста дорага, а адпачыць у роднай Беларусі — занадта дорага для звычайнага беларуса? Што абурае ў сітуацыі з абстрэламі аўтобусаў з беларускімі турыстамі і ў рэакцыі на гэтыя падзеі лукашэнкаўскай прапаганды? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае блогерка і былая палітзняволеная Вольга Такарчук -
Шклозавод “Залессе” праіснаваў 257 гадоў, перажыў двух каралёў Рэчы Паспалітай, сем цароў Расійскай імперыі, нацыстаў ды камуністаў, а вось кіравання Беларуссю Лукашэнкам перажыць не здолеў — збанкрутаваў і быў зліквідаваны. І прыкладаў, калі “моцныя гаспадарнікі” лукашэнкаўскай эканамічнай сістэмы даводзяць прадпрыемствы да банкруцтва, безліч. Эканамісты перакананыя, што калі б не “спрыяльныя ўмовы” ў выглядзе ваенных заказаў Расіі, то такіх прадпрыемстваў-банкрутаў у Беларусі было б больш.
Чаму завод з даўняй гісторыяй не здолеў перажыць праўленне Лукашэнкі, як часта і па якой асноўнай прычыне банкрутуюць прадпрыемствы ў Беларусі? Як паліўны крызіс у Расіі паўплывае на беларускіх аўтамабілістаў і пры чым тут кошты на прадукты і тавары? Што прымушае беларусаў ехаць у адпачынак на мора ў Расію, а працоўных мігрантаў шукаць працу ў Беларусі? Пра гэта і шмат што іншае мы і разважаем у жывым эфіры Еўрарадыё з рэдактаркай выдання “План Б”, эканамічнай і палітычнай аглядальніцай Вольгай Лойка -
Пункт інтарэсаў ЗША і Кітая — Еўразум за 2 ліпеня | Новости Беларуси за 2 июля by Euroradio
- Laat meer zien